اخترشناسان ميگويند براي نخستين بار توانستهاند يك ابرنواختر - انفجار يك ستاره در حال مرگ - را هنگام وقوع آن مشاهده كنند.
به گزارش پايگاه اينترنتي بيبيسي نيوز، ابرنواختر يكي از شديدترين رويدادهاي كيهاني است و زماني اتفاق ميافتد كه سوخت يك ستاره عظيم و بالغ عملا به پايان ميرسد و ستاره متلاشي شده و ميميرد.
رصدهاي اين منجمان كه جزئيات آن در مجله علمي "نيچر" تشريح شده است بهترين تصوير تا به امروز از اين انفجارهاي كيهاني را ارائه ميدهد.
ستاره شناسان معمولا ابرنواخترها را چندين روز پس از وقوع آن كشف مي كنند.
اما در اين مورد ستاره شناسان از پيش از وقوع آن باخبر شدند.
تلسكوپ فضايي "سوئيفت" ناسا در ماه فوريه يك فوران كوتاه اشعه گاما را كه از هسته اين ستاره محكوم به مرگ ساطع ميشد رديابي و اخترشناسان را از يك انفجار قريب الوقوع ستارهاي باخبر كرد.
فورانهاي اشعه گاما معمولا چند ثانيه طول ميكشد، اما در اين مورد ۴۰ دقيقه ادامه داشت. با زايل شدن آثار فوران اشعه گاما ستاره منفجر شد و امواج تكاندهنده خود را راهي فضاي لايتناهي كرد.
منجمان با استفاده از سه تلسكوپ سوار بر سوئيفت و تلسكوپهاي زميني براي ۱۷روز اين رويداد را كه با تبديل ستاره يك توده غبار روشن بود زير نظر داشتند و مطالعه كردند.
اين انفجار در فاصله ۴۴۰ميليون سال نوري از زمين روي داد. دانشمندان تخمين ميزنند جرم اين ستاره پيش از انفجار تقريبا ۲۰برابر خورشيد بوده است.
حاصل چنين انفجاري ميتواند پيدايش يك ستاره نوتروني باشد كه مثل يك فانوس دريايي، ميچرخد و با انرژي زياد ميتپد.
اما برخي از ستارگان بينهايت عظيم پس از انفجار به سياهچاله بدل ميشوند به طوري كه حتي نور قدرت فرار از قوه جاذبه عظيم آنها را ندارد.
پيش از وقوع ابرنواختر ابتدا مقداري انرژي از آن فوران ميكند كه به فلاش اشعه ايكس موسوم است و اين در واقع منادي وقوع ابرنواختر است.
تلسكوپ فضايي سوئيفت در اصل براي يافتن فوران اشعه ايكس و گاما ( (GRBsطراحي و ساخته شده است. همانطور كه از نام آن پيداست انفجار اشعه گاما با تشعشات شديد و فشرده اين پرتو همراه است و تصور ميشود از ابرنواخترها نشات ميگيرد.
البته همه ابرنواخترها با فوران شديد اشعه گاما همراه نيستند، اما هنوز معلوم نيست كه چرا در مورد برخي اين اتفاق نميافتد.
"فلاش اشعه ايكس" همان نوع خفيف تر فوران اشعه گاما است. تاكنون معلوم نبود كه آيا اين رويدادهاي كم انرژي تر از انفجار گاما، ناشي از همان فرآيند فروپاشي در جريان ابرنواخترها هستند يا خير.
تازهترين مطالعه ظاهرا تاييد ميكند كه چنين است.
آزاد شدن انرژي در جريان فلاش اشعه ايكس براي تقريبا ۱۵دقيقه طول ميكشد و پس از آن مرحله "رهايي" كه براي يك روز ادامه خواهد داشت شروع ميشود.
در اين مرحله امواج كوبنده سطح ستاره را ميشكافد و باعث آزاد شدن انرژي ستاره ميشود.
مرحله بعد با تشعشع انرژي در فضا در كليه فركانسها همراه است و براي چند روز تا چند ماه ادامه دارد.
چهار گروه از ستاره شناسان به جمع آوري دادهها در مورد اين ابرنواختر پرداختند و نتايج تحقيقات جداگانه خود را در شماره روز پنجشنبه نيچر چاپ كرده اند.
پائولو مازالي يكي از نويسندگان مقاله در موسسه ماكس پلانك در آلمان گفت: "اين رصدها زماني را ثبت ميكند كه ستاره در حال فروپاشيدن است، جداره بيروني و بخش اعظم جرم خود را رها ميكند و تنها بقاياي فشردهاي از آن باقي ميماند. به نظر ما بقاياي فشردهاي كه باقي مانده يك ستاره نوتروني است."
تاخير در پرتاب فضاپيماي آتلانتيس ، برنامه ارسال فضاپيماي سايوز را نيز به تعويق انداخت
سازمان فضايي روسيه روز پنجشنبه اعلام كرد پرتاب فضاپيماي سايوز را كه قرار است ماه آينده انجام شود چهار روز ديرتر انجام ميدهد.
به گزارش پايگاه اينترنتي آسوشيتدپرس، تعويق اين برنامه تا ۱۸ سپتامبر به دنبال تاخير مكرر در پرتاب شاتل آتلانتيس به ايستگاه فضايي بينالمللي انجام ميشود. برنامه پرتاب آتلانتيس در ابتدا براي روز ۲۷اوت برنامه ريزي شده بود، اما به علت وقوع توفان موسمي ارنستو به تاريخ نامعلومي موكول شده است.
ايگور پانارين سخنگوي سازمان فضايي روسيه تعويق در پرتاب سايوز را تاييد كرد. خبرگزاري ريانووستي به نقل از وي گزارش داد اين تصميم در پي به تاخير افتادن برنامه پرتاب شاتل آتلانتيس گرفته شده است.
ناسا قرار است روزهاي ششم، هفتم، يا هشتم سپتامبر آتلانتيس را به فضا بفرستد.
انوشه انصاري اولين زن گردشگر فضايي قرار است با سايوز TMA-9سفري به فضا داشته باشد.
ميخاييل تيورين فضانورد روسي و ميگوئل لوپز آلگريا فضانورد آمريكايي اسپانيايي تبار نيز با سايوز به فضا ميروند. انصاري ۱۰روز در ايستگاه فضايي بينالمللي ميماند و سپس همراه با سرنشينان كنوني اين ايستگاه يعني پاول وينگورادوف و جف ويليامز به زمين بازميگردد
|
|
|
|